Thứ Ba, 29 tháng 11, 2011

Father&Daughter trong tôi

Những năm gần đây, chúng ta bắt đầu quay lại với sự ngắn gọn, súc tích sau khi đã ngợp ngụa bởi những ngôn từ ngày càng sáo rỗng. Trên lĩnh vực điện ảnh, short film (thông thường dài tầm 15-20p) tìm được chỗ đứng cho riêng mình, bởi sự sâu lắng và cô đọng của nó. Tôi cảm nhận được cái khó của nhà làm phim, làm sao truyền tải hết được thông điệp trong thời lượng có hạn như vậy. Đặc trưng này tạo ra phân hóa cho hai loại sản phẩm, một là sự hời hợt dễ thấy sau khi xem xong cảm xúc trôi tuột, và hai là để lại dấu ấn trong long người xem, đó có thể sự suy ngẫm, day dứt, hoặc là câu hỏi mà chúng ta sẽ dùng phần đời còn lại để đi tìm câu trả lời. Và Father and Daughter thỏa mãn được tất cả các yếu tố thẩm mỹ về hình thức và nội dung, xứng đáng với giải thưởng cao quý nhất Oscar vào 2001, nhưng quan trọng nhất, đã qua 10 năm, những giá trị Father and Daughter đem lại vẫn chưa hề thay đổi trong long người hâm mộ.




Tôi đã xem đi xem lại phim này không dưới 10 lần, những dòng viết ra đây không đơn thuần là câu chuyện của cảm xúc, tất cả chỉ để cố gắng thể hiện hết sự trân trọng của tôi với bộ phim và tác giả của bộ phim dưới góc độ không phải là một nhà chuyên môn phân tích. Và thú thật, các bạn sẽ đọc những dòng thiên về kỹ thuật và nếu xem phim, mọi người sẽ hiểu, khó có thể diễn tả cảm xúc bằng lời, như chính bộ phim, chỉ có sự hòa hợp giữa hình ảnh và âm nhạc, không lời và dấu ấn.

Như tôi đã đề cập, với thể loại short film, chúng ta có thể đoán biết từng khung ảnh xuất hiện đều chứa một hàm ý nào đó do thời lượng nhất định, không có cảnh vô nghĩa, tác giả phải chọn những chi tiết có nghĩa để đưa vào phim. Điều này hình thành một đặc điểm mang tính cá nhân rất cao lên người xem, đó là sự tưởng tượng. Chính vì vậy, Father and Daughter chỉ là những đường nét phát thảo tối đơn giản, lồng ghép hài hòa trên điệu Waltz tên dòng Danube nổi tiếng.

Có lẽ nên nói một chút về dòng Danube và bản Danube Waves, tại sao không phải là con sông khác và tại sao không phải là bản nhạc khác. Sông Danube là con sông dài thứ hai của Châu Âu, nổi tiếng bởi vẻ đẹp và sự thâm trầm của nó là nguồn cảm hứng cho rất nhiều nghệ sĩ sáng tạo. Phạm Duy có bài Bên cầu biên giới với hình ảnh dòng Danube được ví như “suối tóc êm đềm, như bể mắt đắm chìm”…Nổi tiếng nhất phải kể đến hai bản Waltz, Blue Danube của Strauss và Danube Waves của J.Ivanovici. Theo cảm nhận cá nhân, trong khi Blue Danube vẽ lên hình ảnh vui tươi, nhộn nhịp thì Danube Waves da diết một sự chờ đợi. Nghe Danube Waves cảm giác như cuộc đời con người với những nốt thăng, trầm, khi bình lặng. Phải chăng Father and Daughter là món quà Micheal Duduk De Wit dành tặng cho dòng sông quê hương ông?

Về nội dung phim, có nhiều bài viết các bạn có thể xem thêm, tôi chỉ đưa ra link này vì thấy nó có giá trị tham khảo nhất (có đoạn phỏng vấn với tác giả để mọi người hiểu thêm về nguồn gốc của ý tưởng). Trong đây cũng đề cập về một kết thúc mở và người xem có thể lựa chọn một kết thúc theo ý mình.

Phần bên dưới tôi sẽ chỉ đưa ra những quan sát tôi ghi nhận nhằm tôn lên nội dung phim. Như đã nói bên trên, tôi nghĩ bất kỳ một hình ảnh nào trong short film đều mang ý nghĩa, nhưng tôi chưa thể liên kết nó lại, rất mong mọi người đưa ra những quan sát khác hầu mong khai thác hết được vẻ đẹp của bộ phim. Trân trọng,

Đầu tiên là hình ảnh ở phút 0:44, hai cha con đi cùng nhau, vì sao đứa con không theo sau mà lại đi song song với bố, trong khi ở 0:55, khi leo dốc, người con lại đi trước?

Ở 0:47, đây là hình ảnh chiếc bánh xe đang quay rất nhanh, và nếu để ý, ở các phân đoạn sau, vì sao bánh xe lăn chậm lại?

Ở 0:51, đây là một cái cây đặc biệt, thứ nhất vì nó đứng một mình, đặc biệt thứ hai các bạn sẽ thấy lần đầu tiên ở 4:52, cái cây này sẽ cùng cô con gái đi qua năm tháng, trong những lần ra bến trông người cha trở về.

Ở 2:30, lần đầu tiên có một người thứ ba xuất hiện, đó là một bà lão đang dắt xe đi cùng chiều với cô con gái (nay có lẽ là học sinh trung học) trên đoạn đường gió lốc, tại sao lại là bà lão, tại sao lại đi cùng chiều, tại sao lại có gió? Trong khi ở 2:55 là một người phụ nữ trung niên, không dắt xe, và cũng chẳng có gió? Trong khi ở 5:02, cô con gái nay thành một người phụ nữ, tại sao lại xuất hiện một người đi ngược chiều?

Mình thắc mắc ở 4:16, có một người đi soi đèn, không hiểu mục đích gì? Cả hình ảnh chú chim, đàn chim trong phim nữa?

Ở 6:06, chiếc xe đạp như bà cụ, chắc “hết đát” rồi nên không đứng được nữa? Có phải vì vậy nên bà mới xuống hồ, trong khi lúc hồ đóng băng, đi được (5:22) bà lại không xuống?

Tại sao lúc cô gái gặp lại bố không phải là lúc cô bé, mà lại như thiếu nữ (7:30)?




Tất cả, tất cả những câu hỏi, những phán đoán này vẫn không là gì với “cảm xúc” bộ phim mang lại. Nó thiêng liêng hơn nhiều lần những gì ngôn ngữ có thể diễn tả. Một lần nữa, cùng tôi xem Father and Daughter, và những cảm nhận chúng ta không thể nào quên được smile

Link xem online: http://www.youtube.com/watch?v=HQfOF...eature=related

Hiệp Trần

30/11/2011
__________________
Hạnh Phúc từ Bên Trong - http://zagvillage.org
ZAG events: zagevents.wordpress.com

Thứ Sáu, 25 tháng 11, 2011

hãy để chúng ra đi

hãy để ngôn từ bay đi
chỉ để lại đây
hiện diện của ý
rồi để ý bay đi
chỉ để lại đây
sự hiểu
nếu sự hiểu bay vào không gian
thì nơi đây là niết bàn

Thứ Bảy, 12 tháng 11, 2011

Cơn giông và cọng lông chó

Có gì (từng) tồn tại mà không để (lại) dấu vết, đặc biệt khi sự tồn tại được nhận diện, và có ý nghĩa. Trong vài lần tôi từng nghĩ, về khác biệt giữa “đặc điểm” và “đặc trưng”, có lẽ “đặc trưng” thường được gắn với một liên tưởng nào đó, hoặc bản thân nó mang trong mình sự khác biệt, với chính mình. Suy nghĩ này giúp tôi hợp lý hóa hai đối tượng đề cập trên đầu đề cùng với nỗi nhớ, về chú chó đã chết của mình.

Chú chó của tôi, màu trắng, giống xù Nhật, nuôi được hơn 10 năm, rất sợ trời giông, và cũng chết trong một ngày giông. Nội chi tiết này thôi cũng làm cho cơn giông trở nên đặc biệt. Nó đặc biệt như thế nào? Có nghĩa, chỉ cần bên ngoài kia là tiếng sấm, thì bên trong này có ít nhất vài ba con người bồn chồn. Và nếu trước kia, người ta sẽ gọi điện về nhà, còn bây giờ, nó nhắc nhớ lại thứ người ta đã mất.

Còn lông chó, không như những tiếng sấm đôi khi, lông chó xuất hiện khắp nơi, đặc biệt rõ trên nền đen. Mà các bạn biết đấy, bên cạnh những loại vải sẫm màu, ½ ngày của chúng ta, hoặc ít nhất 6 tiếng ban đêm là màn tối. Những sợi lông trên nền đen như vết khắc lên tấm màn kỷ niệm, nhiều hình ảnh trong phút chốc vụt qua, nhanh đến nỗi người xem không kịp có cảm xúc gì, vì cứ mải miết đuổi theo, với lấy hình: kìa, là lúc nó chạy đến dụi đầu vào chân tôi, bên kia, sợi dây đeo cổ chẳng bao giờ nhà tôi dùng, đó nữa, lời mẹ nói nó là nguồn vui duy nhất của mẹ… Rồi sau đó thẫn thờ, rồi sau đó.

Vì vậy nỗi nhớ cũng là một dạng biểu hiện của dấu vết, mà con người lắm lúc muốn trốn chạy.

Thứ Năm, 3 tháng 11, 2011

những ngày giá lạnh

đôi mắt đỏ
đi tìm giấc mơ ấm 
bàn tay nhỏ
cố lần qua lớp áo rét 
một lần nữa chạm lấy
vẫn làn tóc đậm mùi thơm gió biển hoang dại
những con sóng lớn
lớp lớp trùng trùng
lạnh lùng cuốn đi
những nỗi niềm của người con xa xứ